Marathi Ghazals and Poems - मराठी गझला आणि कविता..

सहा नोव्हेंबर

2011-11-20T02:47:00.000-08:00

सहा नोव्हेंबर

मरगळलेली एक रात्र.
जाणिवा गोठवून टाकणार्‍या थंडीत,
विजेच्या दिव्यातून निथळणारा स्तब्ध प्रकाश
स्टेशनबाहेरच्या मोकळ्या जागेत
कुडकुडत पडलेली दहाबारा दुर्दैवी कुटूंबे

काळ इथे संपत नाही
तसाच तो इथून सुरूही होत नाही
थिजलेला मात्र स्पष्ट दिसतोय
एका निद्रिस्त (दुर्दैवी) जोडप्याच्या ऐन मधोमध
एक लहानसं बाळ
लख्ख उघडया डोळ्यांनी अंधार्‍या आकाशाकडे
एकटक बघतंय
अधून-मधून किरकिरत जाणार्‍या
एखाद्या भरधाव वाहनाने किंचित दचकतंय
बाहेर, रस्त्याच्या पलीकडे
ऑम्लेटपावच्या गाडीवर पिऊन तर्र झालेत दोन नवकवी
धुंडाळताहेत मानवी जीवनाची शाश्वत अशाश्वत मुल्ये

" मी आलो तेंव्हा येथे काळोख दाटला होता
मी हसलो तेंव्हा वरुनी, काळोखही हसला होता
मी तिमिरामधुनी आलो, जाईन तिमिराच्या गावा
जीवनसरितेच्या काठी, मॄत्युचा गंध उरावा..."

घडयाळाचा काटा तिनावर स्थिरावला
दुरून कुठलीतरी ट्रेन धडधडत आली
आणि प्ल्याटफॉर्मवर कपडयांच्या बोळ्यांत
गोळाचोळा होऊन लोळणार्‍या कीटकांना
दुर्लक्षित करून निघूनही गेली

" अशाच चुकतात येथ वाटा, असेच आयुष्य कोलमडते
उगाच आम्ही दिवए जाळतो, उगाच येथे पहाट होते.."

ही ट्रेन तशी इअथे थांबणारच नव्हती कधी
तसा तिच्या जाण्याचा फारसा खेदही कुणास वाटला नाही

ना स्टेशनास सर्वस्व मानून तिथेच हगण्या- खाणार्‍यांना,
ना इथेतिथे लोळ्त पडलेल्या बेघर कुत्र्या-मांजरांना,
ना स्टेशनाच्या उंच- उंच कलोनियल भिंतीना

एक क्षण थरथरून
सर्व काही पुन्हा स्थिरावलं
पुन्हा तीच संथ रात्र
विश्वास गिळून टाकणारं
तेच ते शाश्वत मौन

त्या दोघांनी एव्हाना नवा ग्लास भरला होता
ऑम्लेटच्या चविष्ट तुकडयांसह
आणखी काही विचारांचा काथ्याकूट
आणखी काही पोकळ रचना

ते बाळ एव्हाना शांत झोपलंय
त्याच्या माथ्यावर अनिश्चिततेचं एक आभाळ झुलतंय, पण हे पाहण्यासाठी
एखाददुसर्‍या अश्वत्थाम्याखेरीज
फारसं कुणी जिवंत नाहीए
सर्व काही निश्चल, स्तब्ध, नीरव
पिक्चर परफेक्ट

या संपुर्ण चित्रात
मला फक्त मीच खटकतोय-

अनंत ढवळे

(पुर्व प्रसिध्दी - नव-अनुष्टुभ जानेवारी- फेब्रुवारी २००६
संपादकांचे आभार)

माझे भरकटणे ठरून गेले होते

2011-11-05T22:51:00.003-07:00

माझे भरकटणे ठरून गेले होते
जगण्याचे साचे तुटून गेले होते

एकेक पान जोडून पाहतो आहे
जे तुझ्यासवे विस्कटून गेले होते

ही रहदारी हे झगमग रस्ते इथले
मन हिरमुसले, गांगरून गेले होते

बघता बघता गर्दी ओसरली होती
देवत्व तुझे ही सरून गेले होते

निर्वाह तुझ्या दु:खाचा करतो आहे
जे परंपरेने मिळून गेले होते....

अनंत ढवळे

गोष्ट

2011-11-05T22:51:00.001-07:00

एक गोष्ट लिहीन म्हणतो
पहाटेच्या कोवळ्या उन्हात
आनंदाने डोलणार्‍या फुलांची
सूर्य माथ्यावर येऊन थांबेल तेव्हा
जगांची अदलाबदल सुरू झालेली असेल
जुन्या वाटा बुजून नवीन रस्ते बनू लागलेले असतील
काठांवर फुलारून येत असतील
मोहांच्या नवीन मालिका
सुरू झालेली प्रत्येकच गोष्ट
संपणारी असते कधीतरी
तशा संपू लागतील या मालिका देखील,
कधी तरी, दिवसाच्या शेवटच्या प्रहरात
रात्रींच्या अंधारात;
सगळेच दुवे हरवून जातील, बुडून जातील
आठवणींच्या गल्लीबोळा
रस्ते, घरे आणि नदीकाठ
सभोवताली जमून येतील
सांगण्याजोग्या हजार गोष्टींचे ढीग
वर्षांबरोबर वाहत आलेली सुख दःखे
आणि काहीबाही
मी ओलांडून मागे जाईन म्हणतो
या भिंती आणि कुंपणे
सरून गेलेले हंगाम
ऋतूंची हजार चक्रे
एका कोवळ्या पानाच्या शोधात
एक गोष्ट लिहीन म्हणतो,
पहाटेच्या कोवळ्या उन्हात आनंदाने डोलणार्‍या फुलांची
हजार हातांनी
जीवन वेचून घेणाऱ्या पहाटवार्‍याची....

अनंत ढवळे

रेताड....

2011-09-19T08:27:00.000-07:00

रेताड

दिवस निथळून जातात
कपाळावरील घामासारखे
विझत जातात डोळ्यांचे दिवे

भाकरीवरची बुरशी वाढत जाते रात्रंदिवस
चढत जातं काळाचं किटण

रानोमाळ माजलेलं
घरांचं गाजर गवत
दारोदार उभी
नसलेलं बळ एकवटून त्वेषाने भांडणारी
कुपोषित माणसे

या खोलीचं भाडं किती
या गावाची किंमत काय,
तोंडावर माती ओढून ताणून दे भौ,
मला बघवत नाही हा जातवाल्याचा उच्छाद

किती अफाट आहे ओघळणारी लाळ
तुझी लाळ माझी लाळ/ लाळीच्या समुद्रावर
जाणतेपणाचं जहाज

पिवळी पांढरी पाने
या पानांतून खवखवणारी फ्रेंच सूज
बकाल वाढलेली शहरे
या शहरांच्या गल्लीबोळात
बोरी बाभळी अजूनही झुलताहेत बाहेर म्हणून
गळे काढणाऱ्या जुळाऱ्यांच्या टोळ्या
मी कुठून नादी लागतो
या पिसवाजळवांच्या

तू झोपेत बरळ
निद्रेत चाल
कर जिभेचे अपरिमित लाड
जुनेरातले पुस्तक फाड
तू दिवसरात्र लिहीत बस
हा मरणारे लिहून लिहून
हिणवत राहतील कळप

भुंकत राहतात कुत्री
दूर रानातून कोल्हेकुई
मंदिरातून ढणाणा आरोळी
एका कोपऱ्यात पडून आहे रद्दी
( जशी तुझ्या हातावर मेंदी)
मला वाकुल्या दाखवतात
पन्नास गझला
सत्तर कविता

पिकेल पिकेल
काहीतरी नक्कीच पिकेल
डोळे लावून बसलीए
रेताड जमीन
भेगाळल्या छताकडे...

अनंत ढवळे

किंचित..

2011-09-03T21:30:00.001-07:00

किंचित..

मी इतिहासाचा एखादा सांधा बहुधा
माझ्यावरती गतकाळाचा ताबा बहुधा

तुझियासाठी किंचित रडलो आणि वाटले
या ही कर्तव्यातुन झाली सुटका बहुधा

उगाच क्षणभर सळसळली हिरमुसली झाडे
धुळारल्या पानांवर पडला तारा बहुधा

ही नात्यांची गजबज, हा पाला पाचोळा
मरण असावे निर्जनतेचा वारा बहुधा

दुनियेचा व्यापार पहावा, स्वस्थ बसावे
माझ्यासाठी एकच रस्ता उरला बहुधा

अनंत ढवळे

हमरस्त्यावर

2011-08-19T23:20:00.000-07:00

हमरस्त्यावर सरसर पुढती चाले कोणी
आयुष्याचा गाडा ओढे, राबे कोणी

पडावयाला आले हे घर पन्नाशीचे
बदलुन टाका याचे तुळई वासे कोणी

बाप म्हणाला मुले जाणती झाली माझी
ऐकत नाही आता माझे येथे कोणी

दोन वेळ्ची भाकर छप्पर डोईवरती
दारापुढती येऊन भिक्षा मागे कोणी

रस्त्यावरचे प्रश्न आम्ही सोडवुन घेतो
अरे थांबवा संसदेतले राडे कोणी

अनंत ढवळे
२००६
(मूक अरण्यातली पानगळ )

ईश्वर म्हणजे

2011-07-07T17:27:00.000-07:00

ईश्वर म्हणजे लाडावलेलं मूल असावं

ईश्वर म्हणजे लाडावलेलं मूल असावं
ज्याचं खेळणं आपण हिसकावून घेतलंय

की रोजच दिसत जातात रस्तोरस्ती
लाकडी घरांवर धगधगणारे लोक
छातीच्या पिंजर्‍यांमधून
फडूफडू जाणारे जीव
रखरखत्या उन्हात सुटून तुटू पाहणारी झाडे

माझे घन भरून जाऊ देत
किंवा येऊ देत येथे पूर
माझ्या सोबत वाहून जातील
तुझी तमाम मुळाक्षरेही

तुझ्या प्रार्थनांचा मी अर्थ सांगू शकेन
आणि मूठभर आग भरून घेऊ शकेन
लोपत जाणार्‍या वर्षांना ऊब देण्याइतपत
अंध समुदायाना जगवून ठेवण्याइतपत

पण मला वीट आलायं
वळणावळणावर उगवून आलेल्य जंगलांचा
आपल्या सभोवती साचून राहिलेल्या सर्वदूर कोंदटपणाचा

कसे अनुक्रमहीन होऊन पडलेत
वंशावळींचे इतिहास
की लोक पुसू सुटले आहेत
आपल्याच पाऊलखुणा

बाहेर नद्या दुथडून आलेल्या
सूर्य भरकटून सुटलेले
जमीन चहुवार खचलेली

हे अनुमान असावेत आपले
जे भरकटून भोवंडताहेत वार्‍यावर
किंवा आपल्या तत्वांचे अंतहीन जमाव

बहुता दिवसांचे दु:ख
वार्‍यावर हलणार्‍या प्रतिबिंबांमधून विरघळले
निथळले,
या खिन्न रात्रिच्या प्रहरात

होड्या निघाल्या आहेत
जमीनीच्या शोधात; जमीन दूर दूर होत जाणारी
की जसे विझून जावेत एकेक करून
जुन्या घरातले लोक

मोठं विलक्षण दॄष्य आहे
मी वाहून जाताना पाहिलेत
माझे आदि आणि अंत
माझ्याच डोळ्यांपुढून

आज समुद्र मोठा भकास आहे
की जसे इथून पुढे सुरू होणार आहेत
अनिश्चिततांचे प्रदेश
आणि आपण जमीनीचा मोह देखील त्यागलेला

ईश्वर म्हणजे लाडावलेलं मूल असावं
ज्याचं खेळणं आपण हिसकावून घेतलंय

अनंत ढवळे

होड्या

2011-06-05T07:04:00.001-07:00

मघापासून पाऊस पडतोय
एका संथ लयीत निथळणार्‍या दुःखासारखा
तुला पाऊस आवडतो
मला पडतात प्रश्न
मी पावसाच्या सरींवर लिहिलेल्या
अदृश्य ऋचा वाचून
आणखीनच अस्वस्थ होतो
मला बालपणीचा पाऊस नेहमीच आठवतो
या पावसावर नोंदवलेली
आपली अनेक वर्षे
आपली साहसे
आपली भीती
आपले जयपराजय
आपली लहान सहान प्रासंगिक वेडं
आणि जन्माची अपरिहार्य नवलाई
पावसात नाचणारी मुले पाहून
मला आजही आनंद होतो
मुले नाचत आलीएत
वर्षानुवर्षं
पिढ्या न पिढ्या
ही जीवनाची न तुटणारी शृंखला
हे जन्माचे स्नेह तुषार
वाहत आलेत ओलांडून
असंख्य नद्या नाले
काळाचे अभेद्य पहाड

पाऊस
आजचा संथ पाऊस
आपल्या अस्वस्थतेचा पाऊस
किती पावसाळे
एकवटून राहिलेत, आपल्या मनात
रस्तो रस्ती साचून राहिलेलं
हे निर्वंश पाणी
असहायतेचं गढूळ पाणी
मुले या पाण्यात होड्या सोडतील
आपण न्याहाळत बसूत डबक्यांत साकोळलेलं आकाश
होड्या पार करून जातील
स्थळकाळाची क्षितिजं
मी ऐकत आलोय
गोष्टींतील होड्या
चंद्राला पोचतात
मुले बघतील आपापल्या लहानशा होड्यांचे
वीत दीड वीत प्रवास
आणि टाळ्या पिटतील
मुले टाळ्या पिटतील
होड्या चंद्राला पोचेतो
आपण न्याहाळत राहू
गढुळल्या पाण्यात विस्तारत जाणारी क्षितिजे
चाळत राहू
आपल्या वैयक्तिक इतिहासांची
भिजलेली पिवळसर पाने......

अनंत ढवळे
( २००८ )
( पुर्व प्रसिध्दि - मनोगत दिवाळी ०८ / संपादकांचे आभार )

बाहेर बदलत जातात ऋतू

2011-05-05T07:25:00.000-07:00

बाहेर बदलत जातात ऋतू

१.

पहाट होईतो जागीच असतात
मनातली हिंस्र भुते
मी कधीच हसत नाही खराखुरा म्हणून
डोळे मिटून निपचीत पडलेल्या असतात
चारी भिंती
छतातून गळत असते
मागेच कधीतरी वितळलेली हाक

मोठा विलक्षण असतो
शोकमग्न रात्रींचा विलास

२.

पाण्याजवळ थांबतो, तर
सरसरणारा वारा सांगत बसतो
भरकटणार्‍या पाचोळ्याची व्यथा
आगीजवळ बसतो तर थंडावतात ज्वाळा आणि
सांगत बसतो धूर, विझण्याच्या ट्रॅजिक कथा

मी निसर्गात विलीन झालोय
मातीत मिसळण्याआधीच

३.

तू म्हणतेस प्रकाश, मी म्हणतो हा अंधार
गुंडाळत जाईल संवत्सरे, तू म्हणतेस
पावसाने धुऊन निघतील रस्ते, मी म्हणतो
यंदा वाहून जातील या वस्त्या, तू म्हणतेस हस
मी मोजत बसतो अश्रू अश्रू

सुरूच असतो दोहोतील पुरातन संवाद
बाहेर बदलत जातात ऋतू

अनंत ढवळे
२००६

दुर्दिन

2011-02-08T06:48:00.003-08:00

दुर्दिन

एव्हाना
विरघळून गेलेले असते
आत्मकथेतील अक्षर न अक्षर
दाराशी कुणी उभा असतो
वैकल्याची बखर घेऊन
ती वाचायची

कुणीतरी मागत असतो हिशेब
प्रलयाचा दिवस उजाडल्यासारखा
त्याला काहीबाही सांगून टाळायचं

गवाक्षापलीकडच्या पोकळीत
उगाच चमचमत असते खूप आधी निसटून गेलेल्या मोत्यांची माळ
तिच्या समोर आडवी धरायची आपली सावली

काही लोक धावून येतात पेटते पलिते घेऊन
किंचाळत
त्यातला एकेक चेहरा निरखून पाहायचा

डोंगर दऱ्या झाडे पुस्तके
फडफडू लागतील अंतिमाच्या वाऱ्यावर
पुनः पुनः घोंगावू लागतील
आपणच लिहिलेल्या ओळी

दोन हजार वर्षांमध्ये
क्वचितच येतो असा दुर्दिन
कुणी महर्षी बोलला होता

अनंत ढवळे
2006

मला फारसं वाईट वाटलं नाही..

2011-01-14T01:37:00.000-08:00

मला फारसं वाईट वाटलं नाही
याचं फार वाईट वाटून घेऊ नकोस
आजकाल दिवसच खराब चाललेत
निष्कारण हळव्या लोकांचे

तू रडू नकोस या भिरभिरणाऱ्या पाचोळ्याकडे पाहून
की एक दिवस गोष्टीतला साधू म्हणाला होता त्याप्रमाणे
हे ही संपून जाईल
दिवस बदलत जातात
आपल्या वयासोबत वाढत जातं आपलं न वाईट वाटलेपण

मला आनंद होतो निरागस हसणारी मुलं पाहून
एखादं हिरवंगार झाड पाहून
तुझ्यामाझ्या खिडकीत बसलेला पारवा पाहून
मला असं सतत वाटत राहतं की
एवढं नक्कीच पुरेसं आहे
एक जन्म काढण्यासाठी.

अनंत ढवळे

किंचित

2011-01-08T20:40:00.001-08:00

पिवळसर तावदानांवर वयाच्या ..

2011-01-06T01:40:00.001-08:00

1.

निवारा जन्मभर देऊन गेली
चुकुन रस्त्यात झाडे गवसलेली

कुठे नेतील या वाटा मनाला
तुझ्या डोळ्यात शून्ये उमटलेली

पिवळसर तावदानांवर वयाच्या
थिजुन बसलीत वर्षे ...निसटलेली

कुणाचे स्वप्न प्रत्यक्षात आले
पहाडांवर उन्हे बघ उतरलेली

तुझी सय ठेवतिल ताजी तवानी
तुझ्या पश्चात राने बहरलेली...

अनंत ढवळे..

2.

एक प्रार्थना ओठांमधुनी निघत राहिली
काल रात्रभर तुझी वेदना जळत राहिली

कळूनही त्या सरोवराचे गूढ न कळले
प्रतिबिंबांची वलये नुसती हलत राहिली

जुन्या ऋतूंची साद घेउनी पाउस आला
गेली वर्षे नभातुनी मग गळत राहिली

कुणा न दिसली मूक अरण्यातली पानगळ
त्या दु:खाची गाज दूरवर घुमत राहिली

फुटत राहिल्या आयुष्याच्या बिलोर काचा
दिवस मास वर्षांची शकले पडत राहिली.........

अनंत ढवळे..

जुलूस...

2010-12-29T20:18:00.005-08:00

खिन्न होऊन उभी आहेत गेली काही वर्षे
आभाळाला अशात फुटलीच नाही पालवी
कुठेतरी दूरवर जाऊन पोचलाय किरणांचा जुलूस

ठिबकून गेलं सगळ्या शरीरातील रक्त
तरी काहीच समजलं नाही
इतके धुळकट रस्ते

शब्द न शब्द पाठ आहे
त्या विहिरीवर कोरलेला
जिथे मीच केलं होतं माझं विसर्जन
तुझ्या डोळ्यातल्या अर्ध्यामुर्ध्या पहाटस्वप्नांसकट

चिऱ्यावर चिरा रचला
दिवसावर दिवस
स्वतःच बांधली
स्वतःची कबर

आता
स्वतःची एलेजी लिहिता लिहिता
आठवत बसलोय
किती दिवस झालेत
अखेरचं हसून...

अनंत ढवळे
2006/7

पाहे तिकडे दिशा ओस...

2010-12-18T08:20:00.001-08:00

पाहे तिकडे दिशा ओस । अवघी आस पायांपे
मनीचे साच होईल कईं । प्रेम देई भेटोनी
( तुकाराम )

मी जिकडे पाहतो तिकडे दिशा ओस पडून आहेत.. माझी आस तुझ्या पायांशी लागली आहे.. माझ्या मनातली भावना कधी खरी होईल ? एकदा मला भेट, तुझे प्रेम मिळू दे...

या झाडावर हा कुठला रोग पडलाय

2010-12-13T21:42:00.001-08:00

या झाडावर हा कुठला रोग पडलाय
की हिरमुसून गेलंय सगळं जंगल

मला असं वाटतं की ही जुनी झाडं
जगली पाहिजेत खूप दीर्घ काळ
डोळ्यांमधले चंद्र दुधाळेपर्यंत
म्हणजे मला कल्पिता येतील
या झाडांसमेत
इतिहासातली पात्रे

आज संध्याकाळपासून
खूप जोराचा वारा वाहतो आहे
आणि मला या भिरभिरणाऱ्या पाचोळ्याकडे पाहून
ढीगभर रडावंसं वाटत आहे.

अनंत ढवळे

दुर्दिन

2010-11-28T06:32:00.001-08:00

निमग्नाच्या खिडकीशी..

2010-11-28T06:19:00.001-08:00

क्षुब्धाळल्या पाण्यात उठलाय एक पोरका स्वर
विजनातली पावले कधीच परतून आलेली इथवर

कुण्या जन्माचा संबंध, वाजत गाजत जातोय पश्चिमेस
अनाथ घोगर घंटांचा धुराळला कबंध

सोडवत नाही म्हणतोस गाव मिटवत नाही म्हणतोस खूण
रक्ताळल्या शतकाच्या वेशीवरील माळवदाचा खण

नाही नाही नाही हा भास गेला नाही दूरवर
स्वरमंडळाची ही थरथर हलक्याशा स्पर्शाने

लिहिशील लिहिशील लिहितं जाशील हिरण्याच्या अपवर्तनांवर
तुझ्या डोळ्यांचे अनावर पाझर, निमग्नाच्या खिडकीत बसून एकट्याने

विरघळली वितळली ही घटिका घड्याळाच्या काट्यांतून
आर्तावलेली रामधून, चिरत गेली हिमार्णवाचा ऊर

किती आत धुमसली होती या औदासीन्याची तान
कुणी रडत गेला सुनसान शून्याच्या व्यासावर

मी ऐकत गेलो ऐकत गेलो खूप दूरवर
पायाशी एव्हाना वादळी गरगर पाचोळ्याची

निमग्नाच्या खिडकीशी घुमतोय किरमिजी डोळ्यांचा थवा
लाऊन येशील एक दिवा मंदिरात

अनंत ढवळे..
2006

रात्रीच्या या संदिग्ध प्रहरात...

2010-11-28T06:00:00.000-08:00

रात्रीच्या या संदिग्ध प्रहरात
कुणाला बोलावताहेत
झाडांच्या निश्चल सावल्या..?

अनंत ढवळे

सापडता सापडत नाही...

2010-11-28T05:57:00.001-08:00

सापडता सापडत नाही
या वेदनेचे दुसरे टोक
या जन्माचे अन्य नाव

अनंत ढवळे..

प्रतीक्षा...

2010-11-28T05:55:00.000-08:00

प्रतीक्षा...

बाहेर
एव्हाना थांबली असेल
क्षणांची रहदारी
रुतला असेल काळ
कोपऱ्यावरच्या चिखलात

बाहेर
एव्हाना सुटली असेल
हवेची पंचवीस घोड्यांची वरात
शून्याकडे, थांबली असती जर याचवेळी ही धडधड
तर तिने गायीलाही असता मृत्यूचा मालकंस
आणि घरंगळत गेलो असतो मी ही
शून्याच्या कुक्ष्यारण्यात

बाहेर
एव्हाना साचले असेल चंद्र तारकांचे तळे
तरळत असतील प्रकाशाचे दूत
लहानशा तळ्यांत

किती खोलवर चिरत जातेय
नीरवतेच्या किड्यांची ही किरकिर
आणि मी
तुझ्या एका शब्दावर
वाट बघत बसलोय उजाडण्याची

ही रात्र संपता संपत नाही
किती खोटाय तुझा दिलासा...

अनंत ढवळे

उनाड पोरे भटकावीत रानोमाळ...

2010-11-27T05:54:00.000-08:00

1.

उनाड पोरे भटकावीत रानोमाळ
तशा भटकत असतात
तिच्या आठवणी
उन्हातान्हात फिरून
मळकट होऊन
पोरे परतावीत घरी
तशा परतून येतात
काही धुरकट प्रतिमा
मग हात पाय धुऊन
पाटावर बसणाऱ्या निमूट पोरांसारख्या
शेजारी येऊन बसतात
तिच्या शब्दांच्या घुंगर मालिका
मेल्यागत झोपावीत
थकून भागून अवखळ पोरे
तशा डोळे मिटून घेतात
तिच्या इथे नसण्याच्या
तीन खिन्न जाणिवा...

२.

आई डबा देत बोलली होती काळजी घे
तिला झोप लागली नसेल रात्रभर
तिला जेवण गेलं नसेल अनेक दिवस
तिने बळेच ढकललं असेल काहीबाही पोटात
तू नाव कमावावंस किंवा पैसा मिळवावास
असं काहीच अपेक्षित नव्हतं तिला कधीही, तिला फक्त
पाह्यचा होता तुझा आनंदी चेहरा, तिला अजिबातच नको होतं
ट्रेनखाली चिरडलेला तुझा देह बघणं
आई डबा देत बोलली होती
काळजी घे.

3.

या झाडांच्या सावलीत अंग टाकावंस वाटतं
इथेच सोडून द्यावेसे वाटतात या रथाचे जखमी घोडे
बाहेर कुणीतरी सांडून ठेवलंय
उन्हाचं तेजाब
जाळून टाकलीए गवताची काडी न काडी
उसवून उचकून ठेवलीए
नांगरलेली जमीन
या झाडांच्या सावलीत अंग टाकावंस वाटतं
पानांपानांवरील रंध्रारंध्रातून विरून जावंस वाटतं
असण्यानसण्यापलीकडच्या प्रदेशात
जिथे शिजवावं लागत नाही रटरट रक्तमांस
किंवा मागावं लागत नाही घोटभर पाणी गावोगाव
जिथे होत नाही
आपली उभी हयात पंथानुगामी
या झाडांच्या सावलीत अंग टाकावंस वाटतं
संपवून टाकावीशी वाटते
ही अंतहीन परिक्रमा...

अनंत ढवळे

मराठी गझलेच्या नावाखाली..

2010-11-27T05:46:00.001-08:00

मराठी गझलेच्या नावाखाली आजवर अनेक चळवळी सुरू झाल्या आणि संपल्याही. या चळवळींमधून फारसं चांगल असं काही बाहेर पडलं नाही तरी मराठी गझलेचा प्रवाह मात्र वाहता राहिला. मला वाटतं एवढ श्रेय या चळवळींना दिलंच पाहिजे. मी औरंगाबदेत असताना मराठवाडा गझल प्रतिष्ठान नावाची एक हौशी संस्था मी आणि माझे काही कवी मित्र चालवत असू. ही चळवळ अर्थातच बिनपैशांची चळवळ होती. औरंगाबाद आणि आसपासच्या परिसरातील मराठी- उर्दू कवींना एकत्र आणण्याचे काम या चळवळीने चोख पार पडले. पुढे मुंबईच्या एका संस्थेने औरंगाबादेत एक गझल संमेलन घेतलं. मगप्र चा या संमेलनासाठी आर्थिक नसला तरी नैतिक आणि सांस्कृतिक आधार होताच. मी या सर्व कार्यक्रमांमधून हिरिरिने सहभागी होत होतो.. नंतर कधीतरी असं जाणवलं की या चळवळींमधून फार काही साधणार नाहीए..शिवाय रा.ग. जाधवांचा'चळवळींचे साहित्य ' हा लेख वाचनात आला...साहित्यविषयक गंभीर भूमिका बाळगणार्‍यांनी हा लेख अवश्य वाचावा..

जीभेवरी माझ्या | उधारीचा शब्द...

2010-10-09T01:51:00.001-07:00

जीभेवरी माझ्या | उधारीचा शब्द

2010-08-22T01:49:00.001-07:00

पिवळसर तावदानांवर वयाच्या

2010-08-21T04:24:00.001-07:00

निवारा जन्मभर देऊन गेली
चुकुन रस्त्यात झाडे गवसलेली

कुठे नेतील या वाटा मनाला
तुझ्या डोळ्यात शून्ये उमटलेली

पिवळसर तावदानांवर वयाच्या
थिजुन बसलीत वर्षे ...निसटलेली

कुणाचे स्वप्न प्रत्यक्षात आले
पहाडांवर उन्हे बघ उतरलेली

तुझी सय ठेवतिल ताजी तवानी
तुझ्या पश्चात राने बहरलेली...

अनंत ढवळे..

8.

एक प्रार्थना ओठांमधुनी निघत राहिली
काल रात्रभर तुझी वेदना जळत राहिली

कळूनही त्या सरोवराचे गूढ न कळले
प्रतिबिंबांची वलये नुसती हलत राहिली

जुन्या ऋतूंची साद घेउनी पाउस आला
गेली वर्षे नभातुनी मग गळत राहिली

कुणा न दिसली मूक अरण्यातली पानगळ
त्या दु:खाची गाज दूरवर घुमत राहिली

फुटत राहिल्या आयुष्याच्या बिलोर काचा
दिवस मास वर्षांची शकले पडत राहिली.........

किंचित

2010-08-15T00:02:00.001-07:00

मी इतिहासाचा एखादा सांधा बहुधा
माझ्यावरती गतकाळाचा ताबा बहुधा

तुझियासाठी किंचित रडलो आणि वाटले
या ही कर्तव्यातुन झाली सुटका बहुधा

उगाच क्षणभर सळसळली हिरमुसली झाडे
धुळारल्या पानांवर पडला तारा बहुधा

ही नात्यांची गजबज, हा पाला पाचोळा
मरण असावे निर्जनतेचा वारा बहुधा

दुनियेचा व्यापार पहावा, स्वस्थ बसावे
माझ्यासाठी एकच रस्ता उरला बहुधा

अनंत ढवळे

सुकून

2010-07-17T08:17:00.001-07:00

धूल मिट्टी की मानिंद
हमारे दिन ओ रात
यहां से वहां गुजरते रहते हैं
भटकती हुई हवा,
उतनी ही बेमकसद
जितने बेउन्वां हम

हमारे अतराफ कांच की दीवारोंका
एक समुचा शह्र

इस चकाचौंध में
खो चुके हैं
अपने होने के तमाम बाइस

इन दिनों
कोई छोटासा पौधा भी
किसी पुराने हमनफस की मानिंद
सुकून दे जाता है...

अनंत

सोचता हूं

2010-06-27T05:33:00.000-07:00

सोचता हूं किधर चली है हयात
पारा पारा बिखर चली है हयात

गर्म सांसें हैं सुर्खहहैं आंखें
जाने किस आग पर चली हयात

मैंने चाही थी गुफ्तगू लेकीन
बात अपनी ही कर चली है हयात

अनंत ढवळे ( आजकल उर्दू - डीसेंबर २००९ )

चळवळींची भ्रामकता :

2010-06-21T01:47:00.001-07:00

मी

2010-06-12T08:50:00.001-07:00

2010-06-04T22:43:00.001-07:00

उगाच क्षणभर सळसळली हिरमुसली झाडे
धुळारल्या पानांवर पडला तारा बहुधा

ही नात्यांची गजबज, हा पाला पाचोळा
मरण असावे निर्जनतेचा वारा बहुधा

मी इतिहासाचा एखादा सांधा बहुधा....

2010-05-16T05:37:00.000-07:00

मी इतिहासाचा एखादा सांधा बहुधा
माझ्यावरती गतकाळाचा ताबा बहुधा

तुझियासाठी किंचित रडलो आणि वाटले
या ही कर्तव्यातुन झाली सुटका बहुधा

दुनियेचा व्यापार पहावा, स्वस्थ बसावे
माझ्यासाठी एकच रस्ता उरला बहुधा

अनंत ढवळे

मदत

2010-05-14T21:04:00.000-07:00

एक नवा शेर.

तशी फारशी मदत कुणाची झाली नाही
फार कुणाच्या कामा आलो असेहि नाही.....

अनंत ढवळे

आहिस्ता आहिस्ता

2010-05-13T22:17:00.000-07:00

आहिस्ता आहिस्ता ही गझल अनेकांनी ऐकली असेल...आमिर मीनाई ने ही जमीन वली कडून घेतली आहे...

सजन तुम मुख सिती उलटो निकाब आहिस्ता आहिस्ता
के ज्यूं गुल से निकसती है गुलाब आहिस्ता आहिस्ता...
वली दकनी

( निकसती =निकलती / उमलणे या अर्थाने )

anantdhavale@gamil.com
098230 89674

आहिस्ता आहिस्ता

2010-05-13T22:09:00.001-07:00

2010-05-13T22:08:00.001-07:00

Gazal

2010-05-11T21:09:00.001-07:00

आपली भरते तरी झोळी कुठे
तेवढे आभाळ ही दानी कुठे

एवढ्या वाटांवरुनी चाललो
लागली पायांस पण माती कुठे

पाहतो दु:खास दु:खासारखे
आमची सम्यक तशी दिठ्ठी कुठे

अनंत ढवळे..

2010-05-08T21:32:00.000-07:00

2010-05-08T05:23:00.001-07:00

शेर पहा :

इस रात अंधारी में मत भूल पडू तुस्सूं
तू पांव के झांजे की झनकार सुनाती जा ...!

( सिम्प्लिफाईड : इस रात अंधेरी में, मत भूल पडूं रस्ता
तू पांव के पायल की , झनकार सुनाती जा )

वली दकनी'चा शेर आहे. हे लिखाण गझलेच्या अगदी प्रारंभिक काळातले आहे. या वेळी उर्दू गझल्च नव्हे तर उर्दू भाषा देखील आपल्या बाल्यावस्थेत होती. तुस्सूं ( तुम्हे - तुला, झांजा - पायल ) इ शब्द दखनी वळणाचे आहेत.

2010-04-01T18:51:00.000-07:00

गझलेबद्दल बरेचदा उलट सुलट चर्चा सुरू असते. गझल म्हणजे वॄत्त नसून वॄत्ती आहे, गझल म्हणजे हॄदयाचा हुंकार आहे यासारखी पोरकट विधानेही सर्रास ऐकू येतात. फारसी, उर्दू आणि आता मराठी आणि गुजराती सारख्या सम्मॄध्द भाषांमधून प्राचुर्याने लिहील्या गेलेल्या, किमान सहा शतकांचा इतिहास असलेल्या एका साहित्य विधेची अशी मर्यादित आणि संकुचित व्याख्या करण्याचा प्रयत्न करणे वैचारिक अपरिपक्वतेचे लक्षण आहे. असाच काहीसा प्रकार यमक आणि व्याकरणाच्या बाबतही आहे. स्वर यमक चालणार नाही, गझलेत किमान पाच शेर असलेच पाहिजेत, शेवटच्या द्वैपदीत कवीचे नाव असलेच पाहिजे, शेरांमध्ये झटका असला पाहिजे ,गझलेत समाजाला शिवीगाळ केलीच पाहिजे ई गैरसमज " नियम " म्हणून रूढ करण्याचा प्रयत्न वर्षानुवर्षे केला गेला. हा प्रकार पाहून मराठीतले चांगले कवी गझलपासून दूर न राहते तर नवलच! शिवाय वैचारिकतेशी आमच्या गझल'कार' ( हा ही आमच्या मंडळींचा आवडता शब्द ) मित्रांचे हाडवैर असल्याने वर्षानुवर्षे उथळ, अपरिपक्व आणि भडक गझला पाडल्या गेल्या. साहित्येतर क्षेत्रातील मंडळींनी चालविलेल्या तथाकथित चळवळीमधून हे गैरसमज आणखीनच फोफावत गेले.

गझलेमध्ये आणि कवितेमध्ये फरक काय आहे असा एक मुद्दा नेहमी उपस्थित केला जातो. कवितेमध्ये एकच विचार खुलवत नेला जातो, तर गझलेमध्ये अनेकविध विचार असू शकतात्.असलेच पाहिजेत असे नाही. मागे एका लोकप्रिय उर्दू कवीच्या ' आई ' या एकाच विषयावर लिहिलेल्या गझलेवर, ती गझल नसून गझल सदृष कविता आहे असा आरोप झाला होता. वास्तविक हा एक अयोग्य आक्षेप आहे. गझलेच्या शेरांमधून अनेकदा विविध विचारांचे वर्णन होत असले, तरी प्रत्येक काळात एकाच विचाराला अनुसरून लिहिलेल्या, एकाच मनोभौमिक अवस्थेचे चित्रण करणार्‍या गझला बाहुल्याने लिहिल्या गेल्या आहेत. एक अगदी जुने उदाहरण पाहुयात. सिराज औरंगाबादी या सोळाव्या शतकातल्या कवीची एक अप्रतिम गझल आहे :

खबरे तहैय्युरे इश्क सुन ना जुनू रहा ना परी रही
ना तो मैं रहा न तो तु रहा जो रही सो बेखबरी रही

या संपुर्ण गझलेवर प्रेमाची गडद छाया दाटून राहिलेली आहे. पहिल्या कडव्या मध्ये प्रेमातील आश्चर्य, कुतूहल , तर नंतरच्या शेरांमध्ये प्रेमाच्या इतर गोष्टी कवीने सांगितलेल्या आहेत. मग ही गझल नसून एक प्रेमकविताच आहे असे म्हणता येणार नाही का ?

नाही. या प्रश्नाचे उत्तर गझलेच्या संहितेमध्ये, गझलेच्या बारिक सारिक धाग्यादोर्‍यांमध्ये दडलेले आहे. गझलियत किंवा "गझलपणा" ची व्याख्या शेर सांगण्याच्या ( वाचण्याच्या नव्हे ) संहतीमध्ये निहित असते. गझलेचा एक शेर एक स्वतंत्र 'एकक' अथवा "संकुल" म्हणुन सहज श्वास घेऊ शकतो. गझल ही अनेक व्यामिश्र आणि जटिल संवेदनाची शृंखला असते. ही संपॄ़क्तता कतेच्या कडव्यांमध्ये असेलच असे नाही. कवितेचा पट भौतिकदॄष्ट्या गझलेपेक्षा काहिसा पॄथुल आणि दीर्घ असल्याने ओळींगणिक एखादी संवेदना खुलत जाते. बालकवींचा औदुंबर पुर्ण समजून घ्यायचा असेल तर ही संपुर्ण कविता वाचावीच लागते. गझलेचे असे नाही. ओवी आणि हायकू हे दोन कवितेचे प्रकार या दृष्टीतून गझलेच्या अत्यंत जवळ जाणारे आहेत.
अनेक विचारांचे घनीकरण शक्य होते. अनेकांचे होत नाही. त्यामुळेच एखाद्या संवेदनेची कविता होते, एखादीची गझल.
इथे कविता श्रेष्ठ की गझल हा मुद्दा उपस्थित होत नाही. खरेतर हा एक अत्यंत अविवेकी विचार आहे. ( Contd. )

2010-03-27T03:05:00.001-07:00

मागे एक सुंदर शेर ऐकला :

सद साला दौरे चर्ख था सागर का एक दौर
निकले जो मैकदे से तो दुनिया बदल गई..

खरं तर कवीने इथे नेहमीचीच रूपकं वापरलीएत, म्हणजे सागर, मैकदा ई. पण शेराचा अर्थ मोठा सुंदर आहे. आमच्या प्याल्याची एक फेरी म्हणजे काळाच्या हजार प्रदक्षिणा होत्या. मद्यालयातून बाहेर आलो तेंव्हा कुठे जाणवलं की बाहेरच जग अगदीच बदलून गेलयं. एखाद्या धुंदीमध्ये, एखाद्या आयुष्य ढवळून काढणार्‍या वेडात माणूस एवढा गुंग होऊन जातो की बाहेरच्या दुनियेत काय सुरू आहे याचे त्याला भानच उरत नाही. या वेडातनं जेंव्हा तो बाहेर पडतो तेंव्हा त्याला जाणवतं की आपण खूप वेगळ्या जगात वावरत होतो.
मानवी स्वभावाचा अत्यंत बारिक पैलू पकडणारा हा शेर मला माझे ज्येष्ठ कवी मित्र अस्लम मिर्झा यांनी ऐकवला होता. मिर्झा साहेब उर्दू आणि मराठी अशा दोन्ही भाषांचे उत्तम जाणकार आहेत. औरंगाबादची उर्दू कविता आणि उर्दूत सामील झालेले मराठी शब्द हे त्यांच्या विशेष आवडीचे तसेच संशोधनाचे विषय आहेत.
त्यातल्या त्यात मराठी कविता हा मिर्झांच्या विशेष जिव्हाळ्याचा विषय. माझ्या माहितीप्रमाणे आजवर त्यानी पाचशेहून आधिक मराठी कवितांचे उर्दू अनुवाद केले असून त्यांचा संग्रह प्रकाशित होण्याच्या मार्गावर आहे.

2010-03-27T02:27:00.001-07:00

अनेकदा मग असे वाटते
हे होणे आवश्यक नव्हते

यात्री बनतो प्रवास अवघा
किंबहुना मग वाटच सरते

हे कोणी केले वोडंबर
माझी तृष्णा जळते विझते

मॄत्यू अर्धविरामावस्था
रेषा रेषा जेथे जुळते

माये भिक्षा वाढुन देजो
कल्पांतीचे आले भरते....

अनंत ढवळे

2010-03-26T22:31:00.001-07:00

2010-03-26T22:20:00.001-07:00

2010-03-25T12:11:00.000-07:00

*****

मी उसनवारी करुन जो आणला
एक दिवशी धीर तो ही संपला

वेगळे अस्तित्व आहे आपले
सांगतो प्रत्येक जण गर्दीतला

वाटते आयुष्य जे ही पाहिले
एक निव्वळ भास होता आपला

रोड हा जातो जुन्या शहराकडे
राहतो जेथे कुणी माझ्यातला

जूनच्या महिन्यातला पाऊस तू
आणि माझा जन्म वैशाखातला........

अनंत ढवळे
anantsdhavale@rediffmail.com

*********

श्वास श्वास उन्मळून यावा अशी विलगता
खूप दूरवर नेते आहे तुझी तुटकता

आसाभवती फिरत राहिलो जन्मोजन्मी
तुला समजलो ,कुठे समजली तुझी सहजता

किती दूरवर आलो आपण असे वाटते
वीतभराचा प्रवास निघतो मोजू बघता..

तुझ्याप्रमाणे जगेन मी ही ,तुझ्या सवे पण
खरेच का येईल मला हे स्वत्व बदलता ..?

विचार करतो कुठे कुठे बदलेन काय मी
पुन्हा एकदा जर आले आयुष्य निवडता.....!

अनंत ढवळे

*********

मनाची आग कोठे शांतवावी
कुठे जाऊन चादर अंथरावी

फरक ना आमच्यामध्ये जरासा
कशी मी जात त्याची ओळखावी

मनाचे मोल ना काहीच येथे
कुणाला आपली भाषा कळावी

शहर परके , न कोणी ओळखीचे
कुठे ही रात्र आता घालवावी

मिळो संवेदनेचे दान तुजला
तुला ही वाट माझी सापडावी.........

अनंत ढवळे

********

निवारा जन्मभर देऊन गेली
चुकुन रस्त्यात झाडे गवसलेली

कुठे नेतील या वाटा मनाला
तुझ्या डोळ्यात शून्ये उमटलेली

पिवळसर तावदानांवर वयाच्या
थिजुन बसलीत वर्षे ...निसटलेली

कुणाचे स्वप्न प्रत्यक्षात आले
पहाडांवर उन्हे बघ उतरलेली

तुझी सय ठेवतिल ताजी तवानी
तुझ्या पश्चात राने बहरलेली...

अनंत ढवळे

********

काठ डोळ्यांचे भिजावे सारखे
वाटते आहे रडावे सारखे

मी विचारावे तुला काहीतरी
आणि तू नाही म्हणावे सारखे

काय या गावात होते आपले ?
पाय का मागे वळावे सारखे

वाटते पाऊस यावा एवढा
रंग भिंतींचे उडावे सारखे

वाहुनी जावे उभे आकाश हे
दु:ख मेघांचे झरावे सारखे.....

अनंत ढवळे

*******

हट्ट माझा तुझा पुरे बंधो
काळ देईल उत्तरे बंधो

काळ बुजवून टाकतो वाटा
कोण कोणास विस्मरे बंधो

देव जाणे व्यथा कुणाची ही
आतल्या आत पाझरे बंधो

कोण फिरवेल हात मायेचा
ठेव बांधून लक्तरे बंधो

एक बेअंत धून दाटू दे
द्वैत जन्मातले सरे बंधो ....

अनंत ढवळे

************

मागणे संपले मागताना तुला
पोचलो मी कुठे शोधताना तुला

दु:ख आकाश भेदून गेले पुढे
आज मी पाहिले भंगताना तुला

धर्म हा कोणता ,कोणता पंथ हा
लोक किंचाळती पूजताना तुला

ही कहाणी तुझी ,कल्पना ही तुझी
लाज का वाटते वाचताना तुला ?

गोपुरे कंपली , पांगली पाखरे
विश्व भांबावले पाहताना तुला.....

अनंत ढवळे

*****

खिन्न शेते ....

2008-04-20T02:33:00.000-07:00

पिके वाळलेली ,उभी खिन्न शेते
स्मशानाहुनी भासती खिन्न शेते

कितीदातरी सांडले रक्त आम्ही
कितीदातरी वाळली खिन्न शेते

कडूनिंब बांधावरी अश्रु ढाळे
कशाने अशी जाहली खिन्न शेते

असे मुक्तता आत्महत्याच ज्याची
धन्याची चिता पाहती खिन्न शेते

नवे हात आलेत राबावयाला
पुन्हा जोगवा मागती खिन्न शेते...

अनंत ढवळे

2008-03-29T21:08:00.000-07:00

निरंतर खिन्नतेची रात्र होती
उभी डोळ्यात काळी रात्र होती

अशा नात्यास कुठले नाव द्यावे
तुझ्या माझ्यात ढळती रात्र होती

कथा माझ्या तुझ्या संपून गेल्या
कधी ना संपणारी रात्र होती....

फरक हा दॄष्टीकोनाचा असावा
जो दिवस माझी रात्र होती...

अनंत ढवळे

2008-03-29T21:01:00.000-07:00

कसा तुझ्या ओंजळीत गेला
दिवा समुद्रात सोडलेला

कुठे दिसेनाच स्वच्छ पाणी
जिथे तिथे गाळ साचलेला..

अशा उदासीन मध्यरात्री
घरापुढे कोण थांबलेला..

नवीन वाटांवरी निघालो,
धरून हाती परंपरेला ...

अनंत ढवळे

marathi gazals

2007-12-23T08:02:00.000-08:00

6...

आई जेंव्हा जाता जाता रडली होती
काही पाने वार्‍यावर थरथरली होती

पुढ्यात होता आयुष्याचा उजाड वाडा
माझी छाया खिन्न मनाने बसली होती

वर्षांमागुन वर्षे विचार करतो आहे
चूक कुणाची , कशी कुठे ती घडली होती

अवती भवती जंगल होते नात्यांचे पण
जगण्यासाठी एक डहाळी पुरली होती

कुणीच नव्हते आले निरोप देण्यासाठी
माझ्यामागे धूळ जराशी उडली होती....
अनंत ढवळे..

7.

निवारा जन्मभर देऊन गेली
चुकुन रस्त्यात झाडे गवसलेली

कुठे नेतील या वाटा मनाला
तुझ्या डोळ्यात शून्ये उमटलेली

पिवळसर तावदानांवर वयाच्या
थिजुन बसलीत वर्षे ...निसटलेली

कुणाचे स्वप्न प्रत्यक्षात आले
पहाडांवर उन्हे बघ उतरलेली

तुझी सय ठेवतिल ताजी तवानी
तुझ्या पश्चात राने बहरलेली...

अनंत ढवळे..

8.

एक प्रार्थना ओठांमधुनी निघत राहिली
काल रात्रभर तुझी वेदना जळत राहिली

कळूनही त्या सरोवराचे गूढ न कळले
प्रतिबिंबांची वलये नुसती हलत राहिली

जुन्या ऋतूंची साद घेउनी पाउस आला
गेली वर्षे नभातुनी मग गळत राहिली

कुणा न दिसली मूक अरण्यातली पानगळ
त्या दु:खाची गाज दूरवर घुमत राहिली

फुटत राहिल्या आयुष्याच्या बिलोर काचा
दिवस मास वर्षांची शकले पडत राहिली.........

अनंत ढवळे..

(All gazals are protected by cpopyright
cpyright hold by Anant S. Dhavale
Any re print / use otherwise wthout prior permission would be subject to leagal action...)

या गझला http://www.sureshbhat/. in याठिकाणी देखीलप्रकाशित झाल्या आहेत ..
मराठी गझलेसंबधी विविध चर्चा , लेख आणि नवीन गझला वाचण्यासाठी अवश्य भेट द्या http://www.sureshbhat.in/ !!
.

2007-05-07T02:03:00.000-07:00

पेटली ह्रदयात होळी आजही
घेरुनी आली उदासी आजही

कोणत्या जन्मातला संबंध हा
बांधला जातो तुझ्याशी आजही

मी कितीसा वागलो तेंव्हा खरे
चाचणी घेतो मनाची आजही

जन्मलो होतो इथे केंव्हातरी
चालली आहे भ्रमंती आजही

आजही बघतात स्वप्ने तारका
रंगते हातात मेंदी आजही.....

अनंत ढवळे ( cont.09823089674/ anantsdhavale@rediffmail.com )

2...

मनाची आग कोठे शांतवावी
कुठे जाऊन चादर अंथरावी

फरक ना आमच्यामध्ये जरासा
कशी मी जात त्याची ओळखावी

मनाचे मोल ना काहीच येथे
कुणाला आपली भाषा कळावी

शहर परके , न कोणी ओळखीचे
कुठे ही रात्र आता घालवावी

मिळो संवेदनेचे दान तुजला
तुला ही वाट माझी सापडावी.........

अनंत ढवळे

3.......

काठ डोळ्यांचे भिजावे सारखे
वाटते आहे रडावे सारखे

मी विचारावे तुला काहीतरी
आणि तू नाही म्हणावे सारखे

काय या गावात होते आपले ?
पाय का मागे वळावे सारखे

वाटते पाऊस यावा एवढा
रंग भिंतींचे उडावे सारखे

वाहुनी जावे उभे आकाश हे
दु:ख मेघांचे झरावे सारखे.....

अनंत ढवळे

4.....

एक औदासिन्य मागे राहिले
शेवटी हे शुन्य मागे राहिले

पांगले सर्वत्र निष्ठांचे धनी
आपले सौजन्य मागे राहिले

वाहुनी गेली किती संवत्सरे
केवढे मालिन्य मागे राहिले

संपले सौहार्द्र संबंधातले
कोरडे पर्जन्य मागे राहिले

घेउनी जा मृत्तिकेचा गंध या
राहू दे जे अन्य मागे राहिले

अनंत ढवळे

5.........

मागणे संपले मागताना तुला
पोचलो मी कुठे शोधताना तुला

दु:ख आकाश भेदून गेले पुढे
आज मी पाहिले भंगताना तुला

धर्म हा कोणता ,कोणता पंथ हा
लोक किंचाळती पूजताना तुला

ही कहाणी तुझी ,कल्पना ही तुझी
लाज का वाटते वाचताना तुला ?

गोपुरे कंपली , पांगली पाखरे
विश्व भांबावले पाहताना तुला.....

अनंत ढवळे